İlişkilerde tartışmak çoğu zaman yolunda gitmeyen bir şeylerin işareti olarak görülüyor. Öfke, kırgınlık, hayal kırıklığı ya da anlaşmazlık ortaya çıktığında ilişkinin kendisinden şüphe etmeye başlayabiliyoruz. Oysa iki insanın birbirine yakın olması, her zaman aynı şeyi düşünecekleri, aynı ihtiyaçlara sahip olacakları ya da birbirlerini hiç incitmeyecekleri anlamına gelmiyor.
İlişkilerde tartışmak her zaman kötüye mi işaret eder?
Bir ilişki kurduğumuzda karşımızdaki insanla yalnızca sevgimizi, yakınlığımızı ve güzel hislerimizi paylaşmıyoruz. İki ayrı insan olarak farklı ihtiyaçlarımız, beklentilerimiz, sınırlarımız ve hayata bakışlarımızla da karşılaşıyoruz. Bu nedenle anlaşmazlık, yakınlığın dışında duran bir durum değil; iki ayrı insanın ilişki kurmasının içinde ortaya çıkabilecek deneyimlerden biri.
Birbirimizi sevebilir ve aynı konuda farklı düşünebiliriz. Birbirimizi önemserken öfkelenebilir, kırılabilir ya da hayal kırıklığına uğrayabiliriz. Öfkenin varlığı, sevginin yokluğunun matematiksel bir kanıtı değil.
Burada önemli bir ayrım da var. İlişkilerde çatışmaya yer açmak; şiddeti, aşağılamayı, manipülasyonu, sürekli sınır ihlalini ya da zarar verici davranışları normalleştirmek anlamına gelmiyor. Her ilişkinin sürdürülmesi gerektiği gibi bir yerden de konuşmuyorum. Daha çok, anlaşmazlığın varlığının tek başına ilişkinin kötü olduğu sonucuna çıkmak zorunda olmadığını düşünüyorum.
Tartışırken birbirimizi merak etmeye devam edebilir miyiz?
Çatışmanın içinde kolaylıkla karşı tarafın niyetinden emin olduğumuz bir yere geçebiliyoruz: “Bunu beni önemsemediğin için yaptın”, “Zaten sen hep böylesin”, “Benim ne hissettiğimi hiç düşünmüyorsun.”
Bu noktada artık karşımızdaki insanın ne yaşadığını merak etmek yerine onun adına bir hikâye kurmaya başlayabiliyoruz.
Oysa kırıldığımız bir şeyi dile getirmek, karşımızdaki insana da cevap verebileceği bir alan açıyor. Yanlış anlamış olabiliriz. Karşımızdaki kişi düşüncesiz davranmış olabilir. Özür dilemek isteyebilir, kendisini açıklayabilir ya da aynı konuda hâlâ farklı düşünüyor olabilir.
Anlaşmak her zaman aynı fikirde olmak anlamına gelmiyor. İki insan, anlaşamadıkları bir noktayı da birlikte görebilir.
İlişkilerde çatışma sonrası yeniden temas
İlişkiler üzerine yapılan araştırmalar da yalnızca çatışmanın varlığından çok, çatışma sırasında ve sonrasında ortaya çıkan etkileşim biçimlerinin önemine işaret ediyor.
İlişki araştırmalarında talep etme–geri çekilme örüntüsü olarak adlandırılan döngü bunlardan biri. Bir taraf konuşmak, cevap almak ya da sorunu çözmek için giderek daha fazla çabalarken diğer taraf konuşmadan uzaklaşabiliyor. Geri çekilme arttıkça diğer taraf daha fazla üzerine gidiyor; talep arttıkça geri çekilme de güçleniyor. Geniş kapsamlı bir meta-analiz, bu örüntünün daha olumsuz ilişkisel ve iletişimsel sonuçlarla ilişkili olduğunu gösteriyor.
Çatışmanın ardından ne olduğu da önemli. Araştırmalarda çatışma sonrasında olumsuz duygudan çıkabilme ve yeniden daha yapıcı bir etkileşime geçebilme kapasitesinin ilişki doyumu ve sonraki ilişkisel süreçlerle bağlantıları inceleniyor.
Bu nedenle tartışmanın bitmesi her zaman kimin haklı olduğunun belirlenmesi anlamına gelmeyebilir. Bir süre uzaklaşıp sakinleşmek, ardından konuşmaya geri dönmek, karşımızdaki insanın deneyimini yeniden merak edebilmek ve ilişkinin içinde yeniden temas kurmak da çatışmanın bir parçası olabilir.
Birlikte dağılabilmek
İlişkiler değişmeyen iki insan arasında yaşanmıyor. Zaman içinde ihtiyaçlarımız, sınırlarımız, beklentilerimiz ve hayattan istediklerimiz değişebiliyor. Dolayısıyla birlikte kurduğumuz ilişki de zaman zaman yeniden konuşulmaya ihtiyaç duyuyor.
Tartışmak bu açıdan yalnızca karşı karşıya gelmek değil; elimizdekileri yeniden ortaya koymak, neyin değiştiğine bakmak ve iki ayrı insan olarak hâlâ nerede buluşabildiğimizi görmek için de bir alan açabilir.
Her tartışmanın sonunda yeniden buluşamayız. Bir noktada ilişkinin artık iki kişi için de sürdürülebilir olmadığını görmek de mümkün. Birlikte kalmak kadar, birlikte kalamayacağımızı fark etmek de bu konuşmaların içinden çıkabilir.
Varım, Öyleyse Düşünüyorum podcastinin sezon finali olan Birlikte Dağılabilmek bölümünde, romantik ilişkilerden arkadaşlıklara uzanan bir yerden ilişkilerde tartışmayı ve çatışmayı ele alıyorum. İlişkilerde tartışmanın ve anlaşmazlığın yerini, öfkeyi, geri çekilmeyi, birbirimizi merak etmeyi, çatışmanın ardından yeniden temas kurmayı ve ilişkiyi sürdürme niyetini konuşuyorum.
Bölümü aşağıdan dinleyebilirsiniz.
Sorularınız ve randevu için: iletisim@sudemirkol.com | Instagram: @sudemirkolbaysal
Bir yanıt yazın